Yazar arşivleri: Ali Gökmen

Çatalhöyük için hazırlanan dijital arşiv erişime açıldı: kazı defterleri ve buluntu künyeleri çevrim içi incelenebiliyor

Konya sınırlarındaki Çatalhöyük yerleşimine ilişkin uzun yıllara yayılan kazı kayıtlarının bir araya getirildiği dijital arşiv erişime açıldı. Arşivde kazı defterleri, plan çizimleri, fotoğraf koleksiyonları ve buluntu künyeleri tek bir katalog yapısı altında toplandı. Erişim ücretsiz ve kullanıcı kaydı gerektirmiyor.

Arşivi hazırlayan ekip, farklı dönemlerde tutulan kayıtların birbirinden ayrı biçimlerde numaralandırıldığını, bu nedenle ilk aşamada ortak bir künye standardı oluşturulduğunu belirtti. Her buluntu için tabaka bilgisi, bulunduğu yapı, ölçüler ve malzeme türü aynı alan yapısında kaydedildi. Böylece farklı sezonlara ait kayıtların birlikte sorgulanabilmesi sağlandı.

Yerleşim, birbirine bitişik yapılardan oluşan düzeni ve duvar resimleriyle biliniyor. Arşivde bu resimlerin belgeleme fotoğrafları yüksek çözünürlükte yer alıyor. Görsellerin yanına, çizim yoluyla hazırlanmış yorumlama paftaları eklendi. Kullanıcılar iki katmanı yan yana görüntüleyerek karşılaştırma yapabiliyor.

Katalogda arama, tabaka ve yapı numarasının yanı sıra malzeme türüne göre de yapılabiliyor. Obsidiyen aletler, pişmiş toprak kaplar ve figürinler ayrı gruplar hâlinde listeleniyor. Her kaydın altında, buluntunun hangi yayında ele alındığına ilişkin kaynakça bilgisi bulunuyor. Kaynakçaların bağlantılarla desteklendiği belirtildi.

Arşivin bir bölümü ise arazi belgelerine ayrıldı. Ölçüm defterleri, topografik planlar ve sondaj kayıtları tarih sırasına göre sıralandı. Ekip, bu belgelerin taranması sırasında sayfa kenarındaki el yazısı notların da ayrıca çözümlendiğini ve arama sonuçlarında görünür hâle getirildiğini aktardı. Okunamayan bölümler ayrı bir listede toplandı.

Proje ekibi, arşivin öğretmenler ve öğrenciler tarafından da kullanılabilmesi için sadeleştirilmiş bir bölüm hazırlandığını bildirdi. Bu bölümde temel kavramlar sözlük biçiminde açıklanıyor, seçilmiş buluntular üzerinden kısa anlatımlar sunuluyor. Arşivin yeni kazı sezonlarına ait kayıtlarla dönemsel olarak güncelleneceği açıklandı.