Rize ve çevresinde çay hasadı sürüyor. Bilimsel adı Camellia sinensis olan bitkinin taze filizleri, sezon boyunca birkaç kez toplanıyor. Üreticiler, hasat aralığının filiz kalitesini doğrudan etkilediğini, geç kalınan toplamalarda yaprakların sertleştiğini ve kalite düşüşü yaşandığını belirtiyor.
Çay bitkisi, yüksek nem ve düzenli yağış isteyen bir tür olarak biliniyor. Karadeniz kıyı şeridindeki iklim koşulları bu nedenle üretime elverişli kabul ediliyor. Ziraat uzmanları, toprağın asidik yapısının da bitkinin gelişimi açısından belirleyici olduğunu, bu nedenle gübreleme programının toprak analizine göre yapılması gerektiğini aktarıyor.
Hasat yöntemi de tartışılan başlıklar arasında. Elle toplamada yalnızca genç filizlerin alınabildiği, makineli toplamada ise daha olgun yaprakların da hasada karıştığı belirtiliyor. Üreticiler, işçilik maliyeti ile kalite arasında bir denge kurmaya çalıştıklarını, eğimli arazilerde makine kullanımının zaten sınırlı olduğunu ifade ediyor.
Toplanan yaşın fabrikaya ulaştırılma süresi de kritik. Bekleyen yaprakların ısınarak bozulmaya başladığı, bu nedenle taşımanın gecikmeden yapılması gerektiği vurgulanıyor. Fabrikalarda soldurma, kıvırma, oksidasyon ve kurutma aşamalarından geçen ürün, bu aşamalarda uygulanan sıcaklık ve süreye göre farklı özellikler kazanıyor.
Bölgede organik üretim yapan işletmelerin sayısı da artıyor. Sertifikasyon süreci, kullanılan girdilerin kayıt altına alınmasını ve belirli bir geçiş dönemini gerektiriyor. Üreticiler, organik üretimde verimin bir miktar düştüğünü ancak ürünün farklı bir pazarda değerlendirilebildiğini aktarıyor.
Çay bahçeleri aynı zamanda turizm hareketliliği yaratıyor. Ziyaretçiler için hasat deneyimi sunan işletmeler bulunuyor; katılımcılar kısa bir eğitimin ardından toplama yapabiliyor. Üreticiler, ziyaretçilerin bahçelerde patikaların dışına çıkmamasını ve genç filizlere zarar vermemesini hatırlatıyor. Bölgedeki araştırma merkezleri ise farklı çeşitlerin verim ve dayanıklılık karşılaştırmasını sürdürüyor. Uzmanlar, hastalıklara dirençli çeşitlerin yaygınlaşmasının ilaç kullanımını azaltacağını, bu nedenle fidan üretiminde seçim kriterlerinin önem taşıdığını belirtiyor.