Görme engelli öğrenciler için hazırlanan sesli ders arşivi genişletildi: içerikler ücretsiz dinlenebiliyor

Görme engelli öğrencilerin ders materyallerine erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan sesli arşiv çalışması yeni içeriklerle genişletildi. Projede, basılı kitapların metne dönüştürülmesi ve ardından seslendirilmesi yoluyla dinlenebilir bir kütüphane oluşturuluyor. Ekip, arşivin ortaokul ve lise düzeyindeki temel derslerin büyük bölümünü kapsayacak hâle geldiğini belirtiyor.

Seslendirme sürecinde iki farklı yöntem birlikte kullanılıyor. Edebiyat ve tarih gibi düz metnin ağırlıklı olduğu derslerde gönüllü okuyucular kayıt yapıyor. Matematik ve fen bilimleri gibi formül içeren derslerde ise metnin okunuş biçimi önceden düzenleniyor, böylece denklemler ve semboller dinleyici için anlaşılır hâle geliyor. Bu düzenleme olmadan otomatik okumanın kafa karıştırıcı sonuçlar ürettiği ifade ediliyor.

Arşive erişim için kullanıcıların herhangi bir ücret ödemesi gerekmiyor. İçerikler hem çevrim içi dinlenebiliyor hem de sınırlı internet erişimi olan öğrenciler için indirilebiliyor. Ekip, dosya boyutlarını düşük tutmak amacıyla kayıtları sıkıştırılmış formatta sunduklarını, buna rağmen anlaşılabilirlikten ödün vermemeye çalıştıklarını söylüyor.

Projenin gönüllü ağı da genişliyor. Kayıt yapmak isteyenler kısa bir ses testinden geçiyor; ardından kendilerine bölüm bölüm metin gönderiliyor. Gönüllülere okuma temposu, nefes aralıkları ve noktalama işaretlerinin sesle nasıl aktarılacağı konusunda kısa bir eğitim veriliyor. Ekip, tek bir kitabın seslendirilmesinin ortalama olarak birkaç haftalık koordinasyon gerektirdiğini aktarıyor.

Bir sonraki aşamada arşivin arama altyapısının geliştirilmesi planlanıyor. Kullanıcıların yalnızca kitap adına göre değil, konu başlığına ve ünite numarasına göre de arama yapabilmesi hedefleniyor. Ekip ayrıca içeriklerin bir bölümünü işitsel özet formatına dönüştürerek sınav dönemlerinde tekrar amaçlı kullanılabilecek kısa kayıtlar hazırlamayı düşünüyor.

Ekip, projenin okullarla kurduğu iş birliğini de genişletmeyi hedefliyor. Şu anda birkaç ilde pilot olarak yürütülen uygulamada, öğretmenler sınıfta işlenecek metni önceden bildirerek ilgili kaydın hazırlanmasını isteyebiliyor. Bu yöntemin, öğrencinin derse arkadaşlarıyla aynı anda hazırlanabilmesini sağladığı ve sınıf içindeki katılımı belirgin biçimde artırdığı gözlemleniyor.